गोदावरीका युवाको भविष्य खोज्दै गणेश जिमी साउद : अवसर, रोजगारी र उद्यमशीलतामा जोड

अत्तरिया । कैलालीको गोदावरी नगरपालिकामा भौतिक पूर्वाधारको विकाससँगै युवाका सपना, रोजगारी, उद्यमशीलता र भविष्यका विषयलाई प्राथमिकतामा राख्नुपर्ने आवश्यकता औँल्याइएको छ। लेखक गणेश जिमी साउदले गोदावरीका युवाले भोगिरहेका चुनौती, अवसरको खोजी र स्थानीयस्तरमै आत्मनिर्भर बन्न सक्ने सम्भावनालाई समेट्दै युवाको भविष्यसँग जोडिएका विषयमा विचार प्रस्तुत गरेका छन्।
‘गोदावरीका युवा : सपनाको सहरमा सम्भावना खोज्दै भौँतारिएका भविष्यका कर्णधार’ शीर्षकको लेखमा साउदले विकासको चमकभित्र युवाका सपना, संघर्ष र आशाको अवस्थालाई चित्रण गरेका छन्। उनले युवालाई नगरको भविष्यका कर्णधारका रूपमा मात्र नभई वर्तमानका परिवर्तनकारी शक्तिका रूपमा हेर्नुपर्ने धारणा अघि सारेका छन्।
उनका अनुसार गोदावरीको अत्तरिया बजारमा बढ्दो चहलपहल, व्यापारिक गतिविधि र विकासका प्रयासले नगरमा सम्भावनाको संकेत गरे पनि ती सम्भावनालाई युवाको रोजगारी र आर्थिक आत्मनिर्भरतासँग जोड्नु आवश्यक छ। शिक्षा हासिल गरेका युवाले आफ्नो योग्यता र सीपअनुसारको अवसर नपाउँदा भविष्यप्रति अन्योलमा पर्नुपर्ने अवस्था गम्भीर चासोको विषय बनेको उनको लेखमा उल्लेख छ।
जनसङ्ख्या ठूलो, युवाका सम्भावना पहिचान गर्नुपर्ने आवश्यकता
राष्ट्रिय जनगणना २०७८ अनुसार गोदावरी नगरपालिकाको कुल जनसङ्ख्या ९८ हजार ७४६ रहेको छ। ठूलो जनसङ्ख्या र विविध सम्भावना बोकेको नगरपालिकामा युवाको वास्तविक अवस्था पहिचान गरी योजनाबद्ध रूपमा रोजगारी सिर्जना गर्नुपर्ने आवश्यकता लेखमा औँल्याइएको छ।
नगरपालिकामा कति युवा बेरोजगार छन्, कति युवा वैदेशिक रोजगारीमा गएका छन्, कति युवाले आफ्नै व्यवसाय सञ्चालन गर्न चाहेका छन् र उनीहरूलाई कस्ता अवसरको आवश्यकता छ भन्ने विषयमा तथ्यमा आधारित विवरण आवश्यक रहेको साउदको धारणा छ।
उनले युवाका नाममा कार्यक्रम बनाउँदा अनुमानका आधारमा नभई उनीहरूको शैक्षिक योग्यता, सीप, रुचि र रोजगारीको अवस्थालाई ध्यानमा राखेर योजना निर्माण गर्नुपर्नेमा जोड दिएका छन्।
युवाको वास्तविक अवस्था पहिचान नगरी सञ्चालन गरिने कार्यक्रम प्रभावकारी नहुने भएकाले स्थानीय सरकारले वडास्तरबाटै युवासम्बन्धी विवरण सङ्कलन गरी आवश्यकताअनुसारका कार्यक्रम सञ्चालन गर्नुपर्ने उनको सुझाव छ।
प्रमाणपत्र छ, रोजगारीको अवसर खोइ?
लेखमा शिक्षित युवाले भोगिरहेको बेरोजगारीको समस्यालाई विशेष रूपमा उठाइएको छ। विद्यालय तथा क्याम्पसबाट शिक्षा हासिल गरेका र विभिन्न सीपमूलक तालिम लिएका युवाले समेत आफ्नो क्षमता प्रयोग गर्ने उपयुक्त अवसर खोज्नुपर्ने अवस्थाले उनीहरूको आत्मविश्वास र भविष्यप्रतिको आशामा असर पार्न सक्ने साउदले उल्लेख गरेका छन्।
उनका अनुसार युवाको शिक्षा र सीपमा परिवारले ठूलो लगानी गरेको हुन्छ। तर अध्ययन पूरा गरेपछि पनि रोजगारीको अवसर नपाउँदा उनीहरू निराश हुनुपर्ने अवस्था आउँछ। त्यसैले युवालाई प्रमाणपत्र प्रदान गर्नु मात्र पर्याप्त नभई उनीहरूले सिकेको ज्ञान र सीपलाई व्यवहारमा प्रयोग गर्न सक्ने वातावरण निर्माण गर्नु आवश्यक छ।
युवालाई स्थानीय रोजगारदातासँग जोड्ने, रोजगारसम्बन्धी सूचना उपलब्ध गराउने, व्यावहारिक तालिम सञ्चालन गर्ने तथा सीपअनुसार काम प्राप्त गर्न सहयोग गर्ने संयन्त्र विकास गर्नुपर्ने लेखमा उल्लेख गरिएको छ।
बेरोजगारीलाई केवल आम्दानी नहुने समस्याका रूपमा मात्र नहेरी यसले युवाको आत्मविश्वास, पारिवारिक अवस्था र सामाजिक जीवनमा पार्न सक्ने प्रभावलाई समेत ध्यान दिनुपर्ने साउदको धारणा छ।
वैदेशिक रोजगारी बाध्यता होइन, छनोट बन्नुपर्छ
गोदावरीका युवाको भविष्यसँग जोडिएको अर्को महत्त्वपूर्ण विषय वैदेशिक रोजगारी हो। विदेश जानु सबै युवाको बाध्यता नभए पनि स्थानीयस्तरमा पर्याप्त अवसर नदेख्दा कतिपय युवाले विदेशिने निर्णय गर्नुपर्ने अवस्था रहेको लेखमा उल्लेख छ।
परिवारको आर्थिक अवस्था सुधार गर्ने, ऋण तिर्ने, भाइबहिनीको शिक्षा र आमाबुबाको आवश्यकतामा सहयोग गर्ने तथा आफ्नो भविष्य सुरक्षित बनाउने उद्देश्यले युवाहरू विदेशमा श्रम गर्न जाने गरेका छन्।
साउदले विदेश जाने निर्णयलाई नकारात्मक रूपमा मात्र हेर्न नहुने उल्लेख गर्दै विदेश जान चाहने युवालाई सुरक्षित र सीपयुक्त रोजगारीको बाटो उपलब्ध गराउनुपर्ने धारणा राखेका छन्। त्यस्तै, आफ्नै ठाउँमा बस्न चाहने युवाका लागि सम्मानजनक आम्दानी र आत्मनिर्भर जीवनयापन गर्न सक्ने अवसर सिर्जना गर्नुपर्नेमा जोड दिएका छन्।
युवाले विदेशमा आर्जन गरेको ज्ञान, सीप, अनुभव र पूँजीलाई स्वदेशमै लगानी गर्न प्रोत्साहित गर्ने वातावरण निर्माण गर्न सके स्थानीय अर्थतन्त्रलाई समेत फाइदा पुग्न सक्ने उनको लेखको आशय छ।
गोदावरीमै रोजगारी र उद्यमशीलताको सम्भावना
गोदावरीमा युवाका लागि रोजगारी सिर्जना गर्न सरकारी जागिरमा मात्र निर्भर रहनुपर्ने अवस्था अन्त्य गर्नुपर्ने साउदले उल्लेख गरेका छन्। अत्तरिया बजारको व्यापारिक गतिविधि, कृषि, पशुपालन, स्थानीय उत्पादन, पर्यटन, प्रविधि तथा सेवा व्यवसायमा युवाका लागि सम्भावना खोज्न सकिने उनको धारणा छ।
युवालाई उद्यमी बनाउन व्यवसाय सुरु गर्ने इच्छा मात्र पर्याप्त नहुने भएकाले आर्थिक स्रोत, सीप, बजारको पहुँच र व्यावसायिक परामर्शको व्यवस्था आवश्यक रहेको लेखमा उल्लेख छ।
कृषि उत्पादनलाई बजारसँग जोड्ने, स्थानीय उत्पादनको प्रशोधन तथा बजारीकरण गर्ने, डिजिटल सेवा र सूचना प्रविधिका क्षेत्रमा काम गर्ने तथा साना व्यवसाय सञ्चालन गर्ने युवालाई प्रोत्साहित गर्न सके स्थानीयस्तरमा रोजगारीका अवसर बढाउन सकिने सम्भावना औँल्याइएको छ।
नगरपालिकाले युवा उद्यमशीलताका कार्यक्रम सञ्चालन गर्दा तालिम प्रदान गरेको सङ्ख्यालाई मात्र उपलब्धि मान्न नहुने साउदको सुझाव छ। तालिमपछि कति युवाले व्यवसाय सुरु गरे, कति व्यवसाय निरन्तर सञ्चालनमा रहे र कति रोजगारी सिर्जना भए भन्ने आधारमा कार्यक्रमको मूल्याङ्कन गर्नुपर्नेमा उनले जोड दिएका छन्।
युवालाई उद्यमशीलतातर्फ आकर्षित गर्न पारदर्शी छनोट प्रक्रिया, सहज वित्तीय पहुँच, बजारसम्बन्धी जानकारी र व्यवसाय सञ्चालनमा निरन्तर सहयोग आवश्यक रहेको लेखमा उल्लेख गरिएको छ।
विकास निर्माणमा युवाको सहभागिता आवश्यक
साउदले युवालाई स्थानीय विकासका कार्यक्रममा सहभागी गराउने परम्परागत अभ्यासभन्दा माथि उठेर निर्णय प्रक्रियामा समेत उनीहरूको भूमिका सुनिश्चित गर्नुपर्ने बताएका छन्।
स्थानीय तहमा योजना निर्माण, बजेट निर्धारण, कार्यक्रम कार्यान्वयन र अनुगमनमा युवाको सहभागिता बढाउन सके विकासका कार्यक्रमलाई वास्तविक आवश्यकतासँग जोड्न सकिने उनको धारणा छ।
युवाका समस्या र सम्भावनाबारे नियमित संवाद सञ्चालन गर्ने, वडास्तरमा युवाका आवश्यकता पहिचान गर्ने तथा स्थानीय सरकार, शैक्षिक संस्था, निजी क्षेत्र, वित्तीय संस्था र सीप विकाससम्बन्धी निकायबीच सहकार्य बढाउने उपायसमेत लेखमा प्रस्तुत गरिएको छ।
विशेषगरी आर्थिक रूपमा कमजोर परिवारका युवा, सीप सिक्ने अवसरबाट वञ्चित युवा, अपाङ्गता भएका युवा र पछाडि परेका समुदायका युवालाई प्राथमिकतामा राख्नुपर्नेमा उनले जोड दिएका छन्। युवतीहरूका लागि सुरक्षित रोजगारी, नेतृत्व विकास र उद्यमशीलताका अवसर सिर्जना गर्नु पनि उत्तिकै आवश्यक रहेको लेखमा उल्लेख छ।
विकासको मापन युवाको जीवनमा आएको परिवर्तनबाट हुनुपर्छ
लेखमा विकासको मूल्याङ्कन सडक, भवन र बजेटको आकारका आधारमा मात्र गर्न नहुने विचार प्रस्तुत गरिएको छ। भौतिक पूर्वाधार विकासको महत्त्व स्वीकार गर्दै नागरिकको जीवनमा आएको परिवर्तन, रोजगारीका अवसर र आर्थिक आत्मनिर्भरताले पनि विकासको वास्तविक अवस्था देखाउने साउदको धारणा छ।
एउटा बेरोजगार युवाले रोजगारी पाउनु, एउटा युवतीले आफ्नै व्यवसाय सञ्चालन गरेर आत्मनिर्भर बन्नु र एउटा सानो व्यवसायले निरन्तरता पाउँदै थप रोजगारी सिर्जना गर्नु पनि स्थानीय विकासका महत्त्वपूर्ण उपलब्धि भएको लेखमा उल्लेख गरिएको छ।
उनले युवालाई हरेक वर्ष आश्वासन दिनेभन्दा उनीहरूका समस्या सुन्ने, निर्णय प्रक्रियामा सहभागी गराउने र अवसर सिर्जना गर्ने जिम्मेवारी स्थानीय नेतृत्व, समुदाय, शैक्षिक संस्था तथा निजी क्षेत्र सबैको भएको बताएका छन्।
निष्कर्ष : युवाको सपना नै गोदावरीको भविष्य
लेखको निष्कर्षमा साउदले गोदावरीका युवालाई आफ्नै भविष्य निर्माण गर्न जन्मभूमि छाड्नैपर्ने बाध्यता महसुस नहुने वातावरण बनाउनुपर्ने आवश्यकता औँल्याएका छन्।
युवालाई आफ्नो मेहनतको सम्मान, सीपअनुसारको काम, व्यवसाय सुरु गर्ने अवसर र आफ्नै ठाउँमा सम्मानपूर्वक जीवन बिताउन सक्ने वातावरण आवश्यक रहेको उनको धारणा छ।
स्थानीय सरकारले युवाका समस्या पहिचान गरी दीर्घकालीन योजना निर्माण गर्नुपर्ने, निजी क्षेत्रले रोजगारी सिर्जनामा योगदान दिनुपर्ने र युवालाई विकासको निर्णय प्रक्रियामा सहभागी गराउनुपर्ने सन्देश लेखमा दिइएको छ।
साउदको लेखले गोदावरीको विकासलाई युवाको भविष्यसँग जोड्दै भौतिक पूर्वाधार निर्माणसँगै रोजगारी, उद्यमशीलता र आत्मनिर्भरतामा पनि उत्तिकै ध्यान दिनुपर्ने विषयलाई उजागर गरेको छ। युवालाई आश्वासनभन्दा अवसर, भाषणभन्दा रोजगारी र निष्क्रिय सहभागिताभन्दा निर्णय प्रक्रियामा वास्तविक भूमिका दिन सके मात्र गोदावरीको समृद्धिको सपना सार्थक हुन सक्ने लेखको मुख्य सन्देश छ।

The post गोदावरीका युवाको भविष्य खोज्दै गणेश जिमी साउद : अवसर, रोजगारी र उद्यमशीलतामा जोड appeared first on ✍️कञ्चन मिडिया📸.