कञ्चनपुरको लालझाडी गाउँपालिकामा पूर्ण खोप सुनिश्चितता तथा दिगोपन घोषणा: बाल स्वास्थ्य क्षेत्रमा एक अनुकरणीय उपलब्धि
लालझाडी: नेपालको सार्वजनिक स्वास्थ्य क्षेत्रमा स्थानीय तहहरूको सक्रियता र सामुदायिक सहभागिता कति प्रभावकारी हुन सक्छ भन्ने कुरालाई कञ्चनपुरको लालझाडी गाउँपालिकाले पुष्टि गरिदिएको छ। “स्थानीय स्रोतको उपयोग र सहभागिता, पूर्ण खोप सुनिश्चितता हाम्रो प्रतिबद्धता” भन्ने मूल राष्ट्रिय तथा स्थानीय सङ्कल्पलाई आत्मसाथ गर्दै यस गाउँपालिकालाई हालै एक विशेष समारोहका बीच ‘पूर्ण खोप सुनिश्चितता तथा दिगोपन पालिका’ घोषणा गरिएको छ।
जेठ ३० गते आयोजित उक्त ऐतिहासिक घोषणा कार्यक्रम केवल एक औपचारिकता मात्र नभएर, ग्रामीण क्षेत्रका बालबालिकाको नैसर्गिक स्वास्थ्य अधिकार सुनिश्चित गर्ने दिशामा लिइएको एउटा ठूलो र प्रशंसनीय कदम हो। गाउँपालिकाभित्र रहेका १६ महिनादेखि ५९ महिनासम्मका (अर्थात् ५ वर्ष मुनिका) सम्पूर्ण बालबालिकाहरूले राष्ट्रिय खोप तालिकाबमोजिम पाउनुपर्ने सबै प्रकारका आधारभूत खोपहरू पूर्ण रूपमा प्राप्त गरेको वैज्ञानिक र स्थलगत सुनिश्चितता पछि मात्र यो घोषणा सम्भव भएको हो। यसले के देखाउँछ भने, स्वास्थ्य सेवाको पहुँचबाट समाजको कुनै पनि वर्ग वा भूगोलका बालबालिका वञ्चित हुनु हुँदैन भन्ने चेतना तल्लो तहसम्मै प्रगाढ बन्दै गएको छ।
विशेष गरी “खोज र खोप” को आधुनिक जनस्वास्थ्य अवधारणालाई व्यावहारिक रूपमै कार्यान्वयन गर्दै, भौगोलिक विकटता र चेतनाको अभावका कारण खोप पाउनबाट छुट्न सक्ने सम्भावित बालबालिकाहरूको पहिचान गरी उनीहरूलाई स्वास्थ्य सेवाको दायरामा ल्याउन पालिकाले खेलेको भूमिका निकै महत्त्वपूर्ण छ। यस अभियानलाई सफल बनाउन अहोरात्र खटिने स्थानीय स्वास्थ्यकर्मीहरू, अगाडिको मोर्चामा रहेर काम गर्ने महिला स्वास्थ्य स्वयंसेविकाहरू, वडा सचिवहरू र सचेत नागरिक समाजको सामूहिक प्रयास र अहोरात्रको मिहिनेत नै यस सफलताको मुख्य जग हो, जसको कदर गर्दै कार्यक्रममा गाउँपालिका कार्यालयसहित मातहतका सम्पूर्ण वडा र स्वास्थ्य संस्थाहरूलाई प्रमाणपत्रद्वारा सम्मानित समेत गरिएको थियो।
यस गौरवमय उपलब्धिको दिगोपन र यसले समाजमा पार्ने दीर्घकालीन सकारात्मक प्रभावका बहुआयामिक पक्षहरूलाई विभिन्न सरोकारवालाहरूले गम्भीरतापूर्वक विश्लेषण गरेका छन्। कार्यक्रमका प्रमुख अतिथि एवं जिल्ला समन्वय समिति कञ्चनपुरका प्रमुख दुर्गादत्त बोहराले स्थानीय सरकार, दक्ष स्वास्थ्य जनशक्ति र सचेत समुदायबीचको बलियो त्रिकोणात्मक सहकार्य र अपनत्वकै कारण यो जटिल लक्ष्य हासिल हुन सकेको बताउँदै यस ऐतिहासिक उपलब्धिलाई आगामी दिनमा पनि कायम राख्न सबै सरोकारवालाहरूको निरन्तर सक्रियता र खबरदारी आवश्यक रहेकोमा जोड दिएका थिए । स्वास्थ्यको दृष्टिकोणबाट हेर्दा, स्वास्थ्य कार्यालय कञ्चनपुरका प्रमुख दीपेन्द्रसिंह रावलले खोप कार्यक्रमको अभावमा बाल मृ”त्युदर न्यूनीकरण गर्न असम्भवप्रायः हुने र यसले बालबालिकालाई विभिन्न महामारी तथा संक्रामक रोगहरूबाट जोगाउने हुनाले यो अभियानको महत्त्व असाध्यै ठूलो रहेको र यसमा समुदायको निरन्तर सक्रियता आवश्यक रहेको तर्फ सङ्केत गरेका थिए।
प्रशासनिक र व्यावहारिक पाटोलाई नियाल्दै प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत राजबहादुर सार्की र सामाजिक विकास समितिका संयोजक आशाराम रानाले आगामी वर्षहरूमा पनि यो पूर्ण खोपको अवस्थालाई थप प्रभावकारी र व्यवस्थापकीय रूपमा निरन्तरता दिइने दृढता व्यक्त गरेका छन्। त्यसैगरी, गाउँपालिकाकी उपाध्यक्ष सपना चौधरी रानाले बालबालिकाको स्वास्थ्य संरक्षण र संवर्द्धनलाई गाउँपालिकाले आफ्नो नीति तथा कार्यक्रममा विशेष प्राथमिकतामा राखेको स्पष्ट पार्दै आगामी दिनमा स्वास्थ्य सेवाका पूर्वाधार र खोप कार्यक्रमलाई अझ बढी सुदृढ र प्रविधिमैत्री बनाइने योजना सुनाएकी छिन्। कार्यक्रमको तार्किक समापन गर्दै गाउँपालिकाका अध्यक्ष निर्मल रानाले पूर्ण खोप सुनिश्चितताको यो घोषणा केवल एउटा प्राविधिक उपलब्धि वा उत्सव मात्र नभएर, आगामी पुस्ताको भविष्य सुरक्षित गर्ने लालझाडी गाउँपालिकाको अक्षुण्ण प्रतिबद्धता भएको र यसका लागि आवश्यक पर्ने बजेट, स्रोत र साधन परिचालन गर्न स्थानीय सरकार कहिल्यै पछि नहट्ने संकल्प दोहोर्याएका छन्।
समग्रमा, नेपाल पत्रकार महासंघ कञ्चनपुरका अध्यक्ष सुरेश धामी, जनप्रतिनिधिहरू र स्वास्थ्य शाखा प्रमुख खगेन्द्र चौधरीको कुशल सहजीकरणमा सम्पन्न भएको यो घोषणा कार्यक्रमले अन्य स्थानीय तहहरूलाई पनि बाल स्वास्थ्यका क्षेत्रमा कसरी जिम्मेवार र नतिजामुखी बन्न सकिन्छ भन्ने एउटा उत्कृष्ट र उदाहरणीय मार्गचित्र प्रस्तुत गरेको छ।
The post कञ्चनपुरको लालझाडी गाउँपालिकामा पूर्ण खोप सुनिश्चितता तथा दिगोपन घोषणा: बाल स्वास्थ्य क्षेत्रमा एक अनुकरणीय उपलब्धि appeared first on .
