ग्याँस अभावको बेला, विद्युतीय चुलो रोज्दै दाउरा र वन पर्यावरण जोगाउन कस्सिए ग्वालावारीका बासिन्दा
कृष्णपुर: कञ्चनपुरको कृष्णपुर-२ स्थित ग्वालावारीमा दाउराको धुवाँ छाडेर विद्युतीय चुलो अपनाउने लहर चलेको छ। स्थानीय ग्वालावारी सामुदायिक वनले गैरसरकारी संस्था एसएनभी नेपालसँग हात मिलाउँदै आफ्ना १९६ जना उपभोक्ताको भान्सालाई आधुनिक र धुवाँमुक्त बनाउन प्रविधि हस्तान्तरण गरेको हो। मंगलबार आयोजित एक विशेष कार्यक्रमका बीच वन समितिले ती घरपरिवारलाई विद्युतीय चुलोका साथै सोही चुलोमा पकाउन मिल्ने ३ लिटरको प्रेसर कुकर र कराईसमेत उपलब्ध गराएको छ।
वर्षौँदेखि खाना पकाउन पूर्ण रूपमा वनको दाउरामा निर्भर रहँदै आएका स्थानीयवासीका लागि यो पहलले राहत र नयाँ अनुभव दुवै ल्याएको छ। वनजंगल जोगाउन पहिले मानिसको बानी र आवश्यकता बदल्नुपर्छ भन्ने मान्यताका साथ यो कदम चालिएको हो। भान्सामा आधुनिक ऊर्जा पुगेपछि जंगल पसेर दाउरा सङ्कलन गर्ने बाध्यता अन्त्य हुने र यसले जैविक विविधता संरक्षणमा दीर्घकालीन प्रभाव पार्ने अपेक्षा गरिएको छ।
विद्युतीय चुलो वितरणको मुख्य ध्येय प्राकृतिक स्रोतमाथिको अत्यधिक दबाब घटाउनु रहेको ग्वालावारी सामुदायिक वनका अध्यक्ष गोपाल भारतीले स्पष्ट पारेका छन्। “उपभोक्ताको चुलो र वनको अस्तित्व एकआपसमा गाँसिएका छन्,” अध्यक्ष भारतीले भने, “हामीले दाउराको साटो सहज र वातावरणमैत्री विकल्प दियौँ भने वन आफैँ जोगिन्छ। वैकल्पिक ऊर्जाको यो प्रयोगले स्थानीयवासीको दैनिक जीवनशैली सुधार्नुका साथै हाम्रो वन संरक्षण अभियानलाई नयाँ उचाइमा पुर्याउनेछ।”
काठ-दाउराको विकल्प घरभित्रै उपलब्ध भएपछि सामुदायिक वनमा मानिसको आउजाउ घट्ने र यसले रुख-बिरुवा हुर्कने अनुकूल वातावरण बनाउने विश्वास लिइएको छ। प्रकृति संरक्षण र समुदायको दैनिकीलाई सँगै जोडेर लैजाने ग्वालावारीको यो प्रयासले वातावरणीय दिगोपन र स्थानीय सशक्तीकरणको नयाँ सन्देश दिएको छ।
