३८ छावाका पिता ‘ज्वाइँ राजा’ रोनाल्डोको रहस्यमय निधनले स्तब्ध बन्यो सौराहा क्षेत्र
कञ्चनपुर: चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज र आसपासका वन क्षेत्रमा निकै चर्चा कमाएको ५३ वर्षको जङ्गली भाले हात्ती ‘रोनाल्डो’ को शनिबार बिहान मृ’त्यू भएको छ। चितवनको मध्यवर्ती क्षेत्रअन्तर्गत बरण्डाभार वन, बीस हजारी ताल र कुमाल ताल आसपासको क्षेत्रमा मृत अवस्थामा फेला परेका रोनाल्डोको निधनले संरक्षणकर्मी तथा वन्यजन्तुविज्ञहरूलाई स्तब्ध बनाएको छ। नेपालमा हात्तीको वंशवृद्धि र संरक्षणको क्षेत्रमा उनको अवसानलाई एक अपूरणीय क्षतिका रूपमा हेरिएको छ।
सन् २००२ देखि सौराहा क्षेत्रमा नियमित रूपमा देखिन थालेका यस हात्तीलाई स्थानीय गाइड तथा हात्ती सुसारेहरूले प्रसिद्ध ब्राजिलियन फुटबल खेलाडी रोनाल्डोको नामबाट नामाकरण गरेका थिए। सौराहास्थित खोरसोर हात्ती प्रजनन तथा तालिम केन्द्रमा बारम्बार आउने भएकाले त्यहाँका कर्मचारीहरूले उनलाई मायापूर्वक ‘ज्वाइँ राजा’ समेत भनेर पुकार्ने गर्दथे। प्रजनन केन्द्रमा घरपालुवा भाले हात्तीको सङ्ख्यामा आएको कमीका कारण ढोई हात्तीहरूको वंशवृद्धि गराउन रोनाल्डोले पुर्याएको योगदान अद्वितीय रहेको छ। केन्द्रमा जन्मिएका कुल ६९ छावामध्ये ३८ वटासम्म बच्चा रोनाल्डोकै सन्तान रहेको विवरणबाट उनको महत्त्व प्रष्ट हुन्छ।
स्वभावले केही आक्रामक रहेका कारण रोनाल्डो बेलाबेलामा मानव बस्तीमा प्रवेश गर्ने गरेको पाइन्थ्यो। बस्तीमा प्रवेश गरेर उनले बालीनाली तथा विभिन्न भौतिक संरचनामा नोक्सानी पुर्याउनुका साथै मानवीय क्षति समेत निम्त्याएका थिए। मानव र वन्यजन्तुबीचको यस्तो द्वन्द्वलाई न्यूनीकरण गर्न निकुञ्ज प्रशासनले उनलाई विशेष डार्ट गरी नियन्त्रणमा लिने र दाह्रा काट्ने जस्ता सुरक्षात्मक कार्यहरू पनि गर्दै आएको थियो। हात्तीको चालचलन, गतिविधि र व्यवहार अध्ययन गर्नका लागि उनको शरीरमा स्याटेलाइट कलर समेत जडान गरिएको थियो।
रोनाल्डोको अचानक भएको यस निधनको कारणबारे अहिले विभिन्न आशङ्का र अनुसन्धानहरू भइरहेका छन्। बिजुलीको पोल ढलेर करेन्ट लागेका कारण उनको ज्यान गएको हुनसक्ने प्रारम्भिक अनुमान गरिए तापनि मृत्युको वास्तविक तथा यकिन कारण पत्ता लगाउन वन तथा निकुञ्ज कार्यालयले थप छानबिन गरिरहेको छ। हात्तीको दीर्घकालीन संरक्षण र वंश विस्तारमा महत्त्वपूर्ण खाडल छोडेर गएका रोनाल्डोको स्मृति सौराहा क्षेत्र र वन्यजन्तुप्रेमीहरू माझ सधैँ जीवित रहनेछ।
The post ३८ छावाका पिता ‘ज्वाइँ राजा’ रोनाल्डोको रहस्यमय निधनले स्तब्ध बन्यो सौराहा क्षेत्र appeared first on ✍️कञ्चन मिडिया📸.
